Gel git genliği neden oluşur?

Gelgit genliği, okyanus ve denizlerde meydana gelen su seviyesindeki değişimlerdir ve bu olgunun temel sebepleri gök cisimlerinin kütle çekim kuvvetleridir. Ay ve Güneş, Dünya üzerindeki su kütleleri üzerinde etkili olan en önemli faktörlerdir. Bu etkileşimler, su seviyelerinin yükselip alçalmasını sağlayarak gelgit döngüsünü oluşturur. Ay'ın daha yakın konumu, su üzerindeki etkisini artırırken, Güneş'in etkisi de göz ardı edilmemelidir. Ancak bu iki gök cisminin birbirleriyle olan konumları, gelgit genliğinin değişkenliğini etkileyen önemli unsurlardandır.

Gelgit genliğinin oluşmasının temel nedeni, Ay ve Güneş'in kütleçekim kuvvetleridir.

• Ay'ın etkisi: Ay, Dünya'ya daha yakın olduğu için gelgitler üzerinde daha büyük bir etkiye sahiptir. Ay'ın Dünya'nın bir yüzüne uyguladığı çekim kuvveti, suların o tarafta kabarmasına neden olur.
• Güneş'in etkisi: Güneş'in kütleçekim etkisi, Ay'ın etkisinin 178 katı kadar olsa da, gelgitler üzerindeki etkisi Ay'ın etkisinin 0,465'i kadardır. Güneş, Ay ile dik pozisyonda olduğunda (ilk ve son dördün evreleri), birbirlerinin çekim etkilerini azalttıkları için gelgit genliği azalır.

Gelgit genliğini etkileyen diğer faktörler arasında Dünya-Ay ve Güneş-Dünya arası mesafelerdeki değişimler ile atmosferik olaylar yer alır.